Tarihteki ilk tuvalet vakfı
Posted by admin on Aralık 30, 2009 | 1 Comment
Türkiye “tuvalet” konusunda sınıfta kalıyor. UNICEF’in verilerine göre Türkiye’de sağlıklı tuvaleti bulunmayan hanelerin oranı yüzde 31.5 olarak belirlenmiş.
UNICEF’in yaptığı araştırmada Türk halkı için acı bir durum. Çünkü; tuvalet Avrupa’ya öğreten Türklerin torunları , tuvalet konusunda geri kalıyor. Oysa temizliğe son derece önem vermişti. Hemen hemen her köşe başında eskilerin deyimi ile abdesthaneyi insanlığın hizmetine sunmuşlardı. Bununla da yetinmemişiz, tuvalete ve temizliğe verdikleri önemi perçinlemek için “Tuvalet Vakfı” kurmuşlardı. Medeniyetler tarihinde ilk “Tuvalet Vakfı” Osmanlı dönemindedir.
1667 tarihinde kurulan “Tuvalet Vakfı” aslında hem ilk olması hem de atalarımızın tuvalet konusuna verdikleri önem bakımından önemli.
Osmanlı zaruri ihtiyaçları içerisinde görülen tuvalet ihtiyacını bir hizmet müessesesi olarak görerek desteklemiştir. Tuvaletler hiçbir zaman ticari bir kuruluş olarak görülmemiş.”Kayıtlara göre Mehmet Beşe isimli bir şahsın vakfa 105 gümüş kuruş borcunun ödenmesi için mahkeme kararı verilmiş. Tuvalet Vakfı’na gelen gelirlerin ise tuvaletin tamirat ve temizlik işlerinde kullanıldığı kaydediliyor.
Konu ile ilgili olarak aratştırmalar yapan Doç. Dr. Said Öztürk “Osmanlı bir vakıf medeniyetidir. Osmanlı’da temizlikle ilgili fevkalade düzenlemeler yapılmış, tuvaletlerin vakıf desteği ile daha temiz ve nizami olmalarına çalışılmış.
Avrupa’da tuvalet yoktu.
Aslına bakılırsa Avrupa 1600′lerde tuvalet kavramından bile habersizdi.
1667 tarihinde Osmanlı’da “Tuvalet Vakfı” kurulurken Avrupa’da tuvalet bilinen birşey değildi. İnsanlar ihtiyaçlarını boş buldukları alanlarda, ya da evin içinde giderip dışarıya fırlatıyordu. Şehirler pis kokuyordu.
Bu nedenle yüksek topuklu ayakkabılar, şemsiyeler revaçtaydı.
Osmanlıdaki Tuvalet Vakfı örneğinden hareketle günümüzde de umuma açık tuvaletlerde benzeri bir sistem işletilerek tuvaletleri ticari bir kuruluş olmaktan çıkarıp, sosyal hizmet alanına dönüştürmekte fayda var şeklinde.
Doç. Dr. Öztürk bugün Türkiye’nin tuvalet konusunda zayıf not almasının acı bir olay olduğunu; “Tuvaleti bizden öğrenen Avrupa tuvalet temizliği ve tuvaletin standardı bakımından bizi geçmiş durumda.
